Probiyotik Nedir? Kabızlığa Etkisi Var mı?

Probiyotikler, yeterli miktarda tüketildiğinde fayda sağlayabilen, genellikle "iyi" veya "dost" bakteri olarak adlandırılan canlı mikroorganizmalardır. Yoğurt ve kefir gibi bazı fermente gıdalarda doğal olarak bulunurlar ve ayrıca diyet takviyeleri olarak da mevcutturlar. Kabızlık için probiyotik kullanmanın arkasındaki teori, bağırsak hareketliliğini ve dışkı kıvamını iyileştirebilecek olan bağırsak bakterilerinin (bağırsak mikrobiyomu) dengesini yeniden sağlamaya yardımcı olabilmeleridir.

Probiyotiklerin Kabızlığa Etkisi

Çocukluk çağı kabızlığının tedavisinde probiyotiklerin etkinliğine dair kanıtlar karışıktır ve araştırmalar devam etmektedir. Bazı çalışmalar olumlu etkiler gösterirken, diğerleri etkisiz tedaviye (placebo) kıyasla önemli bir fayda bulamamıştır.

Frontiers in Cellular and Infection Microbiology dergisinde yayınlanan sistematik bir derleme ve meta-analiz, probiyotiklerin dışkı sıklığı ve kıvamında iyileşmeler kaydederek çocuklarda fonksiyonel kabızlığın iyileştirilmesinde faydalı olabileceği sonucuna varmıştır [1]. Bununla birlikte, yazarlar ayrıca çalışmaların çeşitli olduğunu ve daha yüksek kaliteli araştırmalara ihtiyaç olduğunu vurgulamışlardır.

Wallace ve arkadaşları tarafından yapılan bir çalışma ise çocukluk çağı kabızlığını tedavi etmek için probiyotikleri güvenle önermek için şu anda yetersiz kanıt olduğu sonucuna varmıştır [2]. Etkinlik, kullanılan probiyotik türüne, doza ve bireysel çocuğa bağlı olarak büyük ölçüde değişebilir.

Çocuğunuz İçin Probiyotik Kullanmalı mısınız?

Karışık kanıtlar göz önüne alındığında, probiyotikler şu anda büyük pediatrik gastroenteroloji dernekleri tarafından çocukluk çağı kabızlığı için birinci basamak tedavi olarak önerilmemektedir [3]. Birincil ve en kanıta dayalı tedaviler, polietilen glikol (PEG) gibi laksatifler ile diyet ve davranış değişiklikleri olmaya devam etmektedir.

Bununla birlikte, probiyotikler genellikle sağlıklı çocuklar için güvenli kabul edildiğinden, bazı ebeveynler ve doktorlar bunları ek bir tedavi olarak denemeyi seçmektedir. Çocuğunuzun kabızlığı için probiyotik kullanmayı düşünüyorsanız, önce sağlık uzmanınızla görüşmeniz önemlidir. Saygın bir ürün seçmenize ve çocuğunuzu herhangi bir etki açısından izlemenize yardımcı olabilirler.

Prebiyotik ve Postbiyotik Nedir?

Prebiyotikler, sindirilmeden kalın bağırsağa ulaşan ve oradaki yararlı bakterileri besleyen lif türleridir. Bu bakteriler, prebiyotiklerle beslendikçe çoğalır ve bağırsak düzenini destekler. Prebiyotikler doğal olarak soğan, sarımsak, muz, pırasa, enginar, yulaf ve tam tahıllar gibi gıdalarda bulunur. Postbiyotikler ise bu yararlı bakterilerin çalışması sonucu bağırsakta oluşan faydalı maddelerdir. Butirat gibi kısa zincirli yağ asitleri bunların en bilinenidir. Bunları doğrudan yiyeceklerle almak mümkün değildir, ancak prebiyotik bakımından zengin gıdalar ve fermente ürünler (yoğurt, kefir, turşu gibi) tüketmek bağırsakta postbiyotiklerin oluşumunu destekler. Ayrıca günümüzde prebiyotik, probiyotik ve postbiyotiklerin takviye formlarının (kapsül, toz veya damla şeklinde) dışarıdan alınması da giderek yaygınlaşmaktadır; ancak çocuklarda kullanımı mutlaka hekim önerisiyle olmalıdır.