← Tüm makaleler
🧠 Psikolojik Boyut

Kabızlıkla Birlikte Gelen Davranışsal Problemler

2 dk okuma · Klinisyen onaylı

Çocuklarda kronik kabızlık sadece fiziksel bir rahatsızlık değildir; bir çocuğun duygusal refahını önemli ölçüde etkileyebilir ve çeşitli davranışsal sorunlara yol açabilir. Kabızlıkla ilişkili rahatsızlık, ağrı ve utanç, ebeveynler ve bakıcılar tarafından genellikle yanlış anlaşılan şekillerde ortaya çıkabilir.

Kabızlık Davranışı Nasıl Etkiler?

  • Asabiyet ve Ruh Hali Değişiklikleri: Dolu bir bağırsak veya karın ağrısı nedeniyle sürekli rahatsız olan bir çocuk daha sinirli, huysuz veya öfke nöbetlerine eğilimli hale gelebilir. Genel ruh halleri olumsuz etkilenebilir, bu da üzüntüye veya içe kapanmaya yol açabilir.
  • Kaygı ve Korku: Ağrılı bağırsak hareketleri korkusu, tuvaletle ilgili kaygıya yol açabilir. Bu kaygı, özellikle çocuk dışkı kaçırma (enkoprezis) yaşıyorsa ve akranları tarafından keşfedilmekten veya alay edilmekten korkuyorsa, hayatın diğer alanlarına da yayılabilir [1].
  • Tutma Davranışları: Daha önce tartışıldığı gibi, çocuklar ağrıdan kaçınmak için kasıtlı olarak dışkılarını tutabilirler. Bu tutma, derinlemesine kökleşmiş bir alışkanlık haline gelebilir ve kötüleşen kabızlık ve artan davranışsal sorunlar döngüsüne yol açabilir.
  • Sosyal Çekilme: Enkoprezis nedeniyle kirlenme yaşayan çocuklar utanmış veya mahcup hissedebilir, bu da onları sosyal durumlardan, okuldan veya arkadaşlarla yapılan aktivitelerden kaçınmaya yöneltebilir. Bu, özgüvenlerini ve sosyal gelişimlerini etkileyebilir.
  • Dikkat ve Öğrenme Güçlükleri: Kronik rahatsızlık ve bağırsak sorunlarıyla meşguliyet, bir çocuğun okulda veya diğer aktiviteler sırasında konsantre olmasını zorlaştırabilir. Bu, akademik mücadelelere ve hayal kırıklığına yol açabilir.
  • Uyku Bozuklukları: Geceleri karın ağrısı veya dışkılama yapma dürtüsü, bir çocuğun uykusunu bölebilir, bu da yorgunluğa ve gün boyunca davranışsal sorunların daha da kötüleşmesine neden olabilir.

Ebeveyn Etkisi

Bir çocuğun kronik kabızlığı ve buna bağlı davranışsal sorunlarıyla uğraşmanın stresi ebeveynleri de etkileyebilir. Hayal kırıklığı, suçluluk ve çaresizlik yaygın duygulardır. Ebeveynlerin, bu davranışsal sorunların çocuğun kasıtlı bir meydan okuma eylemi değil, tıbbi bir durumun sonucu olduğunu hatırlamaları çok önemlidir. Çocuğu cezalandırmak veya utandırmak durumu sadece daha da kötüleştirecek ve ebeveyn-çocuk ilişkisine zarar verecektir.

Destek Arama

Bu davranışsal sorunları ele almak, kabızlık için etkili tıbbi tedavinin yanı sıra gerekirse psikolojik desteği de içeren kapsamlı bir yaklaşım gerektirir. Bir çocuk psikoloğu veya davranış terapisti, kaygıyı yönetmek, tuvalet alışkanlıklarını iyileştirmek ve özgüven sorunlarını ele almak için stratejiler sağlayabilir. Açık iletişim, sabır ve destekleyici bir ortam, çocukların hem fiziksel hem de duygusal zorlukların üstesinden gelmelerine yardımcı olmanın anahtarıdır.

Kaynaklar

  1. 1. Joinson C, Heron J, Butler U, von Gontard A; Avon Longitudinal Study of Parents and Children Study Team. Psychological differences between children with and without soiling problems. Pediatrics. 2006 May;117(5):1575-84. doi: 10.1542/peds.2005-1773.
  2. 2. von Gontard A, Baeyens D, Van Hoecke E, Warzak WJ, Bachmann C. Psychological and psychiatric issues in urinary and fecal incontinence. J Urol. 2011 Apr;185(4):1432-6. doi: 10.1016/j.juro.2010.11.051. Epub 2011 Feb 23.
  3. 3. McCague Y, Somanadhan S, Stokes D, Furlong E. The psychosocial implication of childhood constipation on the children and family: A scoping review protocol. HRB Open Res. 2024 Jun 18;6:48. doi: 10.12688/hrbopenres.13713.2.